📅 25 października 2026 r. 🌤️ Jezioro Raczyńskie: 16°C · Promenada, plaża i molo 🌿 35 min z Poznania · Azyl ciszy i sosen

Średzka Kolej Powiatowa — Parowóz Px48

Autentyczny parowóz pod pełną parą, drewniane wagony retro i 14 kilometrów niespiesznej podróży przez wielkopolskie pola i bory sosnowe.

750 mm
Szerokość toru
14 km
Długość trasy
1910 r.
Początek linii do Zaniemyśla
25 km/h
Prędkość relaksującego podróżowania

Żywa historia pod parą: Średzka Kolej Powiatowa

W dobie superszybkich autostrad i pociągów dużych prędkości Średzka Kolej Powiatowa (ŚKP) jest prawdziwym wehikułem czasu. Zbudowana na przełomie XIX i XX wieku linia wąskotorowa łącząca Środę Wielkopolską z Zaniemyślem to jedna z ostatnich w Europie, na której regularne pociągi turystyczne prowadzone są przez prawdziwy, opalany węglem parowóz.

Główną gwiazdą linii jest zabytkowy parowóz Px48-1756 z 1951 roku — duma wielkopolskich miłośników kolei. Pociąg mknie przez malownicze tereny rolnicze, mija stacyjki w Polwicy, Annopolu i Płaczewie, by po 45 minutach wjechać na urokliwą leśną stację końcową w Zaniemyślu, położoną zaledwie 300 metrów od Jeziora Raczyńskiego.

Parowóz Px48 w pełnej parze Zabytkowy skład Średzkiej Kolei Powiatowej

💡 Ciekawostki o wąskotorówce, parowozie Px48 i stacji Zaniemyśl

💧 4000 Litrów Wody

Parowóz „pije wodę” w Zaniemyślu

Podczas jednego kursu tam i z powrotem kocioł parowozu pochłania ponad 4 tony wody i pół tony węgla! Na stacji w Zaniemyślu turyści mogą obserwować widowiskowe wodowanie lokomotywy za pomocą węża strażackiego.

🎬 Gwiazda Filmowa

Kolejka na wielkim ekranie

Klimat stacji w Zaniemyślu oraz skład ŚKP wielokrotnie służyły jako plan filmowy dla polskich produkcji historycznych, wojennych i seriali epokowych kręconych m.in. przez TVP i reżyserów kina autorskiego.

🔄 Trójkąt Nawrotny

Jak parowóz zawraca bez obrotnicy?

W Zaniemyślu parowóz manewruje po tzw. trójkącie torowym lub torze oblotowym, by przestawić się z końca pociągu na czoło składu przed drogą powrotną do Środy.

❓ Pytania & Odpowiedzi (Q&A): Kolejka Retro bez tajemnic

Sprawdź najważniejsze odpowiedzi dotyczące kursowania, biletów i historii kolejki.

Q Czemu kolejka jest wąskotorowa i co to oznacza?

Rozstaw szyn wynosi tu 750 mm, czyli niemal połowę standardowego toru normalnotorowego (1435 mm). Wąskotorówki budowano na przełomie XIX i XX wieku ze względów ekonomicznych — budowa torowiska była o ponad 40% tańsza, wymagała węższego nasypu i pozwalała pokonywać ostre łuki w terenie. Pierwotnym celem linii był dowóz buraków cukrowych do Cukrowni Środa oraz obsługa pasażerów z wielkopolskich wsi.

Q Ile jest takich czynnych parowozów Px48 w Polsce?

W całej Polsce z ponad stu wyprodukowanych po wojnie parowozów serii Px48 w Fabloku w Chrzanowie do dziś sprawnych i czynnych jest zaledwie 3–4 egzemplarze! Średzki Px48-1756 to techniczna perła i duma Wielkopolski, przyciągająca co roku miłośników kolejnictwa z Niemiec, Anglii, Szwajcarii i całej Europy.

Q Jaki był koszt odremontowania parowozu Px48?

Utrzymanie i remont generalny parowozu to potężne przedsięwzięcie inżynieryjne. Naprawa główna kotła ciśnieniowego, wymiana płomieniówek, regeneracja układu jezdnego i tendra pochłonęła ponad 1,2 miliona złotych. Środki te pochodziły ze składek samorządowych Powiatu Średzkiego, dotacji konserwatorskich oraz niezwykłego wolontariatu pasjonatów z Towarzystwa Przyjaciół Średzkiej Kolei Powiatowej „Bana”.

Q Kiedy i w jakie dni jeździ kolejka? Jaki jest rozkład?

Kolejka kursuje w sezonie letnim: od długiego weekendu majowego do końca września, w każdą sobotę, niedzielę oraz wybrane święta. Zazwyczaj realizowane są 2 lub 3 pary kursów dziennie (wyjazd ze Środy Miasto przed południem i wczesnym popołudniem). Dokładne godziny i kalendarz na dany weekend publikowane są na oficjalnej stronie sredzkakolejpowiatowa.pl.

Q Czy w pociągu można przewieźć rower lub wózek dziecięcy?

Tak! W każdym składzie znajduje się zabytkowy wagon bagażowy (brankard), w którym bez problemu zmieszczą się rowery i wózki. Wielu turystów wybiera bilet w jedną stronę pociągiem, a drogę powrotną pokonuje rowerem malowniczym Szlakiem Kosynierów!

Q Ile trwa podróż i czy dzieci mogą zajrzeć do budki maszynisty?

Podróż na 14-kilometrowym odcinku trwa około 45 minut w jedną stronę. Na stacji końcowej w Zaniemyślu maszyniści i palacze chętnie pozwalają najmłodszym podejść do lokomotywy, poczuć żar paleniska i zrobić pamiątkowe zdjęcie na tle potężnych kół parowozu.

Planujesz wycieczkę kolejką do Zaniemyśla?

Zarezerwuj nocleg lub zaplanuj obiad rybny nad brzegiem jeziora — stacja ŚKP znajduje się zaledwie 3 minuty spacerem od plaży!

Sprawdź noclegi i gastronomię →